مکاتب دائمی قرآن؛ اهداف، اهمیت و چگونگی راهاندازی مکتب قرآن در مسجد
الحَمدُ لِلّهِ رَبِّ العالَمینَ وَالصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلی خَیرِ خَلقِهِ مُحَمَّدٍ وَعَلی آلِهِ وَصَحبِهِ أَجمَعینَ
آب این رود به سرچشمه نمیگردد باز
بهتر آن است که غفلت نکنیم از آغاز
اصطلاح «مکاتب قرآن» در اکثر مناطق کشور ما به کلاسهای قرآن و تشکیل محافل قرآنی در مساجد، برای اقشار سنی مختلف، خصوصاً کودکان و نوجوانان، به کار برده میشود.
مکاتب قرآنی در مساجد از همان ابتدای اسلام، اصلیترین و مهمترین نقش را در تربیت دینی افراد و ترویج دین مبین اسلام داشتهاند؛ بهطوریکه افرادی را به جامعه بشریت تحویل دادهاند که موجبات تحول و احیای جامعه انسانی شدهاند و جهت انسانیت را دوباره از مظاهر دنیا و سردرگمی، به سوی آخرت، مقصد و هدف اصلی آن، برگرداندهاند.
همه ما نیز با استعانت از پروردگار سبحان و توکل بر او، خواهیم توانست با مقداری تلاش و کوشش، بار دیگر شاهد تغییر و تحولات عظیمی در جامعه، از همین مکاتب کوچک قرآنی باشیم؛ انشاءالله. قطعاً رسیدن به این اهداف والا میسر نمیشود، مگر با همکاری یکدیگر، داشتن ارتباطی مداوم و برنامهای جامع و منظم.
«وَما تَوفیقی إِلّا بِاللهِ عَلَیهِ تَوَکَّلتُ وَإِلَیهِ أُنیبُ»
۱. مکاتب دائمی قرآن چیست؟
منظور از مکاتب دائمی قرآن، برگزاری کلاسهای آموزش قرآن، احکام و عقاید اسلامی در مساجد، ویژه گروه سنی زیر ۱۸ سال و در تمامی ایام سال است؛ البته با برنامهای هماهنگ و منظم. هدف از این کلاسها تنها آموزش نیست، بلکه مهمتر از آن، پرورش و تربیت نسلی مؤمن، نمازگزار و برخوردار از اخلاق حسنه و نیکو است.
۲. اهداف و ثمرات مکاتب قرآن
یکی از علمای بزرگوار که در جمع فعالان مکاتب قرآنی صحبت و نصیحت میفرمودند، بسیار کامل و زیبا به اهداف کلی مکاتب قرآنی اشاره نمودند و فرمودند:
«باید در مکاتب قرآنی سعی کنیم فرزندان امت اسلامی ابتدا قرآنخوان، سپس قرآندان، بعد عامل به قرآن و در آخر هم مبلّغ قرآن شوند.»
از جمله اهداف و ثمرات مکاتب قرآن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ایجاد بستری مناسب برای حضور بچهها و دانشآموزان در مسجد و ارتباط نزدیکتر با اهل علم.
- آباد نمودن مسجد با تلاوت قرآن و ذکر الهی.
- کاستن از فشار روانی والدین نسبت به تربیت فرزندانشان.
- آسانترین راه برای رساندن احکام دینی (حکمالله و سنت رسولالله) به تمام امت، مرد و زن، کوچک و بزرگ.
- بهترین شیوه برای نجات امت از فتنه ارتداد.
- ایجاد محیط خدمت دینی برای تعدادی از علما، طلاب و حفاظ قرآن.
- پرورش نسلی مهم از امت بر اساس مبانی دینی و قرآنی.
۳. اهمیت راهاندازی مکاتب دائمی قرآن
در اهمیت آموزش قرآن به کودکان، یکی از علمای بزرگ جهان اسلام چنین فرمودند:
«قبل از هر چیز، لازم است به کودک مسلمان ابتدا قرآن آموزش داده شود. همچنین مسائل مهم دینی، به هر زبانی که باشد (اردو، عربی، فارسی و …)، تفاوتی ندارد. البته این امر مهم باید قبل از فراگیری زبان انگلیسی باشد. زیبنده نیست که در همان ابتدا به کودک زبان انگلیسی آموزش داده شود؛ ابتدا به او قرآن بیاموزید.»
یکی دیگر از علمای بزرگ فرمودند:
«زمانی که در زندان تنها بودم، با خود میاندیشیدم که چرا مسلمانان جهان، هم از نظر دین و هم از نظر دنیا، دچار ضعف و عقبماندگی هستند. در آخر به این نتیجه رسیدم که این ضعف دو علت دارد:
۱. آنها قرآن کریم را ترک کردهاند.
۲. با هم اختلاف دارند و درگیرند.از همین رو، من با این نیت و عزم از آنجا آمدم تا باقی عمرم را صرف آموزش لفظ و معنای قرآن کریم بکنم. برای آموزش الفاظ قرآن به کودکان، باید در هر روستا (محله) مکتبی دایر شود و برای بزرگترها جلسات عمومی درس قرآن برگزار گردد. در خلال آن، معانی و مفاهیم قرآن بیان شود، افراد به عمل به تعلیمات قرآنی تشویق شوند و از اختلاف و درگیری با یکدیگر بهشدت بر حذر داشته شوند.»
۴. چگونگی راهاندازی مکتب دائمی قرآن در مسجد
برای راهاندازی مکتب دائمی قرآن در هر مسجد، لازم است پیش از آن جلسهای با حضور امام مسجد، هیأت امنا، دلسوزان و دوستداران قرآن و سنت برگزار گردد. در این جلسه باید درباره اهمیت برگزاری کلاسهای آموزش قرآن، احکام و عقاید برای فرزندان جامعه اسلامی، مفصلاً با آنان گفتوگو شود و قول همکاری و معاونت از آنها گرفته شود.
همچنین لازم است برای حاضران تشریح گردد که کلاس مکتب به نیرو، هزینهها و امکانات لازم، مانند فضای مناسب، استاد، رابط فرهنگی، حقالزحمه ماهیانه، جوایز و پذیرایی برای تشویق قرآنآموزان و … نیاز دارد.
با همکاری امام مسجد، به مقتدیان و خانوادههای اطراف مسجد اطلاعرسانی شود که کلاس قرآن ویژه فرزندانشان راهاندازی گردیده است. همچنین در صورت نیاز، با ارسال برگه دعوتنامه به درِ منازل اولیای دانشآموزان، جلسهای توجیهی با حضورشان برگزار گردد. یکی از علما یا امام مسجد میتواند درباره لزوم و اهمیت فرستادن فرزندان به مسجد و فراگیری قرآن و احکام شرعی برای والدین صحبت کند و از آنها قول همکاری بگیرد تا همانند مدرسه، نسبت به حضور فرزندشان در مکتب قرآن جدی باشند.
در صورتی که در روستا یا محلهای مسجدی نباشد، میتوان با استعانت از الله تعالی و با مشورت اهل محل، مکتب را در خانه و با همکاری خیرین محل (با اجاره کردن و …) دایر نمود.
۵. استاد و مربی مکتب قرآن
استاد مکتب قرآن در واقع مدرس و مجری برنامههای مکتب قرآن است. استاد در هر مکتب، مهمترین رکن آن محسوب میشود.
نظم کلاس، دلسوزی و حضور بهموقع استاد، شیوه برخورد و رفتار صمیمانه با قرآنآموزان، روش تدریس و تفهیم صحیح، تشویق بهموقع، اعطای عادلانه جوایز، برگزاری مسابقات علمی و ورزشی، پیگیری جدی حضور و غیاب و ایجاد حس رقابت سالم و دوستانه بین قرآنآموزان، از مصادیق مدیریت قوی و بهموقع یک استاد مکتب قرآن است.
شرایط و ویژگیهای استاد مکتب قرآن
برخی شرایط و ویژگیهای یک استاد مکتب برای تدریس و مدیریت کلاس عبارتاند از:
۱. عالم و فارغالتحصیل مدرسه دینی باشد؛ یا حافظ قرآنی باشد که دوره مقدمات مدرسه دینی را به اتمام رسانیده است؛ یا طلبه دوره سطح و عالی مدرسه دینی باشد؛ یا از فارغالتحصیلان دانشگاهی در یکی از رشتههای مرتبط، مانند علوم قرآنی، عربی، الهیات و … باشد.
۲. ترجیحاً استاد مکتب متأهل باشد. در صورت نبود چنین فردی، استاد مجردی انتخاب شود که شرایط سنی و تقوایی لازم را داشته باشد.
۳. حداقل دوره تجوید مقدماتی را گذرانده باشد.
۴. با عشق و علاقه و احساس رسالت تدریس کند و آن را بار و مشقتی نپندارد که دیگران بر دوش وی گذاشتهاند.
۵. پایبند به قوانین مکتب و دفتر امور مکاتب قرآن محل باشد.
۶. ظاهری آراسته و مرتب داشته باشد.
توجه: بعد از انتخاب و تعیین استاد مکتب، فرم قرارداد اساتید مکاتب قرآن که باید از دفتر امور مکاتب قرآن تهیه شود، تکمیل گردد و نسخهای از آن به دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن، جهت ثبت و بایگانی، تحویل داده شود.
وظایف و مسئولیتهای استاد مکتب قرآن
- حضور بهموقع در کلاس درس و تدریس قرآن و کتابهای تعیینشده، طبق آییننامه درسی دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن.
- تکمیل دفتر حضور و غیاب و ارزشیابی مکتب.
- در صورت غیبت و حاضر نشدن در کلاس، امام مسجد، رابط فرهنگی یا یکی از اعضای هیأت امنا را در جریان امر قرار دهد و استاد دیگری را موقتاً به جای خود جایگزین نماید.
- ارتباط با دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن و دفتر شعبه (منطقه/حلقه)، حداقل ماهی یکبار.
- برگزاری امتحانات و مسابقات طبق برنامه زمانبندی و در تاریخهای اعلامشده از طرف دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن.
- شرکت در جلسات ویژه اساتید مکاتب قرآن که از طرف دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن یا شعبه برگزار میگردد.
- شرکت در دورههای تربیت مربی ویژه اساتید مکاتب قرآن.
- در صورت داشتن برنامه و تجربهای مفید و سازنده و نیز انتقاد یا پیشنهاد، ارجاع دادن آن ابتدا به دفتر شعبه و سپس به دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن.
- همفکری با امام جماعت، هیأت امنا، مؤذن و سایر مسئولان مسجد و مکتب در اجرای برنامهها.
- مطالعه، تحقیق و پژوهش در زمینه روشهای تدریس، بهمنظور بالا بردن سطح آگاهی و مهارتهای تدریس.
۶. رابط فرهنگی مکتب قرآن
رابطین محترم فرهنگی، کسانی هستند که فعالیتهای جنبی کلاس را برعهده دارند و ترجیحاً از بین معلمان و فرهنگیان مسجد انتخاب میگردند. در واقع، آنان همکار و همیار استاد مکتب در برگزاری و نظم کلاس هستند.
هر مسجد باید حداقل یک یا دو رابط فرهنگی داشته باشد. رابطین فرهنگی باید مورد تأیید امام جماعت مسجد و هیأت امنا باشند.
وظایف رابط فرهنگی مکاتب قرآن
- همکاری در راهاندازی کلاس مکتب و برقراری نظم آن.
- ارتباط با دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن و دفتر شعبه (منطقه/حلقه)، حداقل هفتهای یکبار.
- همکاری در تکمیل دفتر حضور و غیاب و فرم ارزشیابی و همچنین پیگیری غیبتها؛ از جمله ملاقات با اولیای دانشآموزان و جویا شدن علت غیبتها.
- در صورت توان، همکاری با استاد مکتب در تدریس برخی دروس مکتب.
- همکاری با هیأت امنا در تهیه تغذیه برای پذیرایی از قرآنآموزان (یک روز در هفته).
- همکاری در تهیه جوایز، اهدای کارتهای امتیاز و تجهیز بانک جایزه. در هر مسجد، گنجینهای از جوایز متنوع در کمدی با درِ شیشهای تهیه گردد تا بر اساس امتیاز اخذشده توسط قرآنآموز، جایزهای به دلخواه خودش به او اهدا شود.
- همکاری در برگزاری جلسات توجیهی برای اولیای قرآنآموزان؛ هر چند ماه یکبار در مسجد، درباره اهمیت فرستادن فرزندانشان به مکتب. در ضمن این جلسات، از قرآنآموزان برتر و برگزیده مکتب تقدیر و به آنان جایزه اهدا شود.
- همکاری در برگزاری امتحانات و مسابقات مکتب، اعم از درسی و برنامههای ورزشی و تفریحی.
- تکمیل نمودارها و جداول، مانند بنر حافظان قرآن و حدیث (نوعی گزارشکار مختصر از مکتب برای مقتدیان مسجد).
- دعوت از معلمان هر مسجد در ایام امتحانات برای رفع اشکال درسی قرآنآموزان.
- شناسایی، تشویق و اعطای جوایز به دانشآموزانی که با معدل بالا در مقاطع تحصیلی قبول شدهاند؛ گرچه قرآنآموز عضو مکتب نباشد.
در هر حال، وجود رابط محترم فرهنگی در مسجد، از مهمترین عوامل موفقیت این طرح است. انسجام و هماهنگی که با وحدت رویه ایجاد میشود، عامل مهمی در موفقیت و تداوم این کار است.
۷. وظایف امام مسجد در مکتب قرآن
امام محترم مسجد، بهعنوان مدیر اصلی مسجد، باید ناظر بر پیشرفت و عملکرد مکتب قرآن باشد. ایشان باید نقاط ضعف و قوت مکتب را شناسایی و بهگونهای مطرح نماید که سبب اصلاح و تشویق گردد. همچنین لازم است نقاط ضعف و پیشرفتها را به دفتر امور مکاتب قرآن انتقال دهد تا پیش از تعطیلی مکتب، نسبت به نقاط ضعف آن با همفکری یکدیگر چارهای اندیشیده شود و از پیشرفتهای موجود نیز برای دیگر مکاتب قرآن استفاده گردد.
مسئولیتهای امام مسجد
۱. انتخاب و تعیین استاد مکتب بر عهده امام محترم مسجد و با مشورت هیأت امنای گرامی است. البته استاد باید با شرایط و خصوصیاتی که دفتر مرکزی امور مکاتب قرآن برای یک استاد مکتب در نظر گرفته است، همخوانی و مناسبت داشته باشد.
۲. برگزاری هفتهای یک شب مشورت برای ترقی مکتب، به همراه استاد مکتب و بقیه اعضای شورای مکتب مسجد.
۳. بازدید و نظارت امام مسجد، هفتهای یکبار، از مکتب مسجد؛ بهتنهایی یا به همراه یکی از اعضای هیأت امنا، جهت تشویق و ترغیب قرآنآموزان و دلگرمی استاد مکتب.
۴. ایجاد گروه بازدید از افراد مسجد (از هیأت امنا، خیرین مسجد، نمازگزاران و …) و همراهی با گروه در بازدید از مکاتب حلقه و بیرون شهر.
۵. شرکت امام مسجد در جلسه مشوره هفتگی حلقه.
۶. ملاقات و گشت خصوصی امام مسجد، به همراه یکی از اعضای هیأت امنا یا یکی از نمازگزاران، از مقتدیها و افراد محل و رفتن به منازل آنها.
۷. برگزاری و پیگیری جلسات والدین در مکتب، پرسش از قرآنآموزان و اهدای جوایز و تشویق و ترغیب والدین.
۸. وظایف هیأت امنای مسجد در حمایت از مکتب قرآن
هیأت امنای گرامی در واقع پشتیبان و حامی مکتب قرآن مسجدشان هستند. آنان باید:
۱. سبب دلگرمی استاد مکتب، رابط فرهنگی، قرآنآموزان و دیگر اعضای همکار در مکتب باشند.
۲. نیازها و هزینههای جاری مکتب را همانند سایر نیازهای مسجد تأمین نمایند. این هزینهها شامل حقالزحمه ماهیانه استاد مکتب و تهیه امکانات کلاس، مانند فضای مناسب برای کلاس، تخته وایتبرد، جوایز ماهیانه، خوراکی، اردوهای سالیانه و … است.
۳. در مشوره هفتگی مسجد، به همراه امام مسجد و استاد مکتب، شرکت نمایند.
۴. به همراه گروه بازدید مسجد (با امام و یکی از خیرین مسجد)، هفتهای یک مرتبه از مکتب خودشان و نیز از مکاتب قرآن بیرون شهر بازدید کنند.
۵. امام مسجد را در گشت و ملاقات با مردم محل همراهی نمایند.
۶. در جلسه مشوره هفتگی حلقه شرکت نمایند.
۹. شورای مکتب مسجد و وظایف آن
در راستای تقسیم فعالیتها و کارها در مکتب مسجد و جلوگیری و پیشگیری از فشار کاری مکتب بر استاد یا رابط فرهنگی، نیاز به تشکیل و راهاندازی شورایی برای مکتب قرآن مسجد است. این شورا با برگزاری جلسات هفتگی، تقسیم کار بین اعضا و هماندیشی، موجبات رشد، پیشرفت و شکوفایی مکتب قرآن را فراهم مینماید.
در شورای مکتب هر مسجد، کسانی باید عضویت داشته باشند که ارتباط مستقیم و دلسوزانه با مکتب داشته باشند. مسلماً استاد مکتب، امام مسجد، رابط فرهنگی، برخی اعضای هیأت امنای مسجد و نیز والدین دلسوز یا کارکنان دعوت و تبلیغ که خیرخواه هستند، میتوانند عضو شورای مکتب مسجد باشند.
پس از تشکیل شورای مکتب، یک نفر بهعنوان مدیر (امیر) جلسات شورا و یک نفر بهعنوان نایب امیر تعیین شود تا جلسات را مدیریت و نظرات و پیشنهادات را جمعبندی و درباره آنها تصمیمگیری نمایند.
موضوعات لازم برای گفتوگو و مشورت در شورای مکتب
معمولاً با توجه به نیازها و برنامههای مکتب، مشورت و گفتوگو انجام میگیرد. مهمترین نکته در این رابطه، تقسیم کار بین اعضای شورای مکتب و آگاهی از وظایف و مسئولیتهای هر فرد در مکتب قرآن است.
تشریح این نیازها و شرح وظایف هر یک از اعضای شورای مکتب مسجد در مطالب قبل آورده شده و مشخص گردیده است که نقش و مسئولیت امام مسجد، استاد مکتب، رابط فرهنگی، اعضای هیأت امنا و … چیست تا همه با هم در این کار بزرگ قرآنی خدمترسانی نمایند.
۱۰. قرآنآموزان و نکات مربوط به کلاس
قرآنآموزان که مخاطب اصلی مکاتب قرآن هستند، به گروههای سنی مختلف تقسیم میشوند که در ادامه، تقسیمبندی دورهها و نصاب درسی آنها تشریح خواهد شد.
تعداد قرآنآموزان در هر کلاس مکتب نباید بیشتر از ۲۵ نفر باشد. در صورت زیاد بودن تعداد قرآنآموزان، دو راهحل پیشنهاد میشود:
۱. استاد دیگری اضافه شود.
۲. در صورت کمبود استاد، قرآنآموزان به دو کلاس مجزا، در دو نوبت یا زمان متفاوت تقسیم شوند و همان استاد هر دو کلاس را تدریس نماید.
لازم به ذکر است در صورتی که یک استاد دو کلاس را تدریس نماید، باید حقالزحمه ماهیانه وی به نسبت فعالیتش افزایش یابد.
نکات زیر نیز درباره قرآنآموزان و حضور آنان در کلاس پیشنهاد میشود:
- مسلماً اگر همه قرآنآموزان همسنوسال باشند، تعلیم و تربیت آنان آسان میشود.
- به قرآنآموزان برنامه کلاسی داده شود تا طبق برنامه، کتابها و وسایل لازم را به کلاس بیاورند.
- هر قرآنآموز حتماً باید کتابهای مربوطه را تهیه نماید تا راحتتر آنها را بخواند و درسهایش را آماده کند.
- بهتر و بسیار زیباست که همه قرآنآموزان با لباس متحدالشکل (یونیفرم مخصوص) به کلاس بیایند. این لباس میتواند لباس محلی منطقه یا لباس مخصوص طلاب علوم دینی باشد.
- بهتر است هر کدام از قرآنآموزان کیف مخصوصی داشته باشند که کتابها و قرآن خود را در آن بگذارند و کارت مشخصات وی بر روی کیف درج شود. کیف موجب حفاظت بهتر کتابها میشود.
- به قرآنآموزان تأکید گردد تا کیفشان را پشت سر خود نیندازند تا به قرآن و کتابهای دینی بیاحترامی نشود.
۱۱. فضای کلاس مکتب قرآن و امکانات لازم
الف) فضای کلاس مکتب
بهتر است محیط و فضای کلاس مکتب جدا از قسمت نماز مسجد باشد و اتاقی مجزا در مسجد برای این کار اختصاص داده شود. در صورتی که امکان اختصاص اتاق و سالن مجزا نباشد، کلاس میتواند در داخل خود مسجد (محل نماز) برگزار گردد. در این صورت باید موارد زیر رعایت شود:
- آداب مسجد و نظافت آن رعایت گردد.
- مقتدیان توجیه گردند تا نسبت به کودکان قرآنآموز صبر و حوصله به خرج دهند و با رفتارشان سبب رویگردانی بچهها از مسجد و مکتب نشوند.
ب) امکانات لازم در کلاس مکتب قرآن
امکانات مورد نیاز کلاس میتواند شامل تخته وایتبرد، میز، رحل، بنرهای تشویقی و امتیازدهی و … باشد.
مزایای استفاده از تخته وایتبرد
- قرآنآموز زودتر میفهمد و کار استاد در تفهیم آسانتر میشود؛ زیرا چشم و حواس قرآنآموز درگیر یادگیری میشود.
- مطالب برای قرآنآموزانی که استعداد کمتری دارند، با تکرار بهتر در ذهن میماند. مهمترین فایده استفاده از تخته وایتبرد این است که به آیه «الَّذِی عَلَّمَ بِالقَلَمِ» عمل میشود و برکات این آیه شامل حال میگردد. از این آیه چنین برمیآید که قلم ابزار مهم و مفیدی برای تعلیم و تعلم است.
مزایای استفاده از میز و رحل قرآن
- وجود میز و رحل قرآن در مکتب، فضای کلاس را منظم و ایدهآل میگرداند.
- با وجود میز و رحل، نظم و ترتیب قرآنآموزان در نشستن بهتر رعایت میشود.
- با گذاشتن قرآن و کتاب درسی روی میز و رحل، نسبت به آنها ادب رعایت میشود و عظمت آنها در دل مینشیند.
- جلوی استاد نیز میزی باشد تا استاد محترم راحتتر بتواند درس قرآنآموزان را گوش کند.
ج) نظافت و نظارت بر کلاس مکتب
در اسلام بینهایت به نظافت تأکید شده است؛ لذا باید پیوسته فضای مکتب تمیز و پاکیزه نگه داشته شود. وقتی فضای مکتب تمیز و مرتب باشد، تدریس و یادگیری با نشاط بیشتری انجام میگیرد. تمیز و مرتب بودن مکتب، موجب تأثیر و خشنودی پروردگار، بازدیدکنندگان، مهمانان و والدین قرآنآموزان خواهد بود.
برای حفظ نظافت و نظم کلاس، موارد زیر مورد توجه قرار گیرد:
- به قرآنآموزان تأکید گردد تا قفسهای را که قرآنها در آن گذاشته میشود تمیز نگه دارند، گردوغبارها را پاک نمایند و قرآنها را به ترتیب در آن قرار دهند.
- به نظافت شخصی قرآنآموزان توجه شود و آنها به رعایت پاکیزگی لباس، کوتاه بودن موها و ناخنها و مسواک زدن تشویق و ترغیب شوند.
- به نظم و ترتیب کفشها و دمپاییها توجه ویژهای شود و پیوسته قرآنآموزان به مرتب گذاشتن آنها ترغیب و تأکید شوند.
- بر در و دیوار مکتب، تصاویر و بنرهای آموزشی و اخلاقی، چارت برنامههای مکاتب قرآن و بنر «قوانین کلاس ما» نصب گردد.
آشنایی با دورههای مختلف مکاتب قرآن
مجموعه افراد مورد نظر در مکاتب قرآن، گروه سنی زیر ۱۸ سال هستند. فراگیران و قرآنآموزان در این گروه سنی به دورههای مختلف زیر تقسیم میشوند:
| دوره | گروه سنی یا پایه تحصیلی |
|---|---|
| دوره اول مکاتب قرآن؛ شکوفههای بهشت | شکوفههای بهشت (روضهالاطفال)، ۴ تا ۶ سال |
| دوره دوم مکاتب قرآن | اول تا سوم ابتدایی |
| دوره سوم مکاتب قرآن | چهارم تا ششم ابتدایی |
| دوره چهارم مکاتب قرآن | هفتم تا نهم (متوسطه اول) |
| دوره پنجم مکاتب قرآن | دهم تا دوازدهم (متوسطه دوم) |




